„Kochana, to ty złożyłaś pozew o rozwód. Dlaczego więc miałbym pomagać twojej matce?” — zapytała Jana z lekkim, ironicznym uśmiechem.
Siergiej znieruchomiał.
— O czym ty mówisz? — zapytał, choć niepokój wyraźnie zabrzmiał w jego głosie. Stał pośrodku salonu i patrzył na żonę, jakby właśnie usłyszał coś całkowicie absurdalnego. Przez kilka sekund nie potrafił znaleźć odpowiedzi.
Na jego twarzy pojawiły się kolejno zdziwienie, niedowierzanie, a w końcu coś, czego Jana nie widziała u niego od bardzo dawna — prawdziwy strach.
Siergiej szybko próbował go ukryć. Wyprostował się, poprawił mankiet koszuli i przybrał spokojny wyraz twarzy, którym zwykle maskował emocje. Tym razem jednak Jana nie dała się zwieść.
Przez chwilę milczała. Potem powoli obeszła kanapę, usiadła na krześle przy oknie i skrzyżowała nogi. Spojrzała na męża z takim spokojem, że jego zdenerwowanie tylko się pogłębiło.
Za szybą padał drobny deszcz. Krople spływały po szkle, tworząc cienkie, nieregularne smugi. Jednostajny szum deszczu sprawiał, że cisza w salonie wydawała się jeszcze cięższa.
W powietrzu unosił się zapach świeżo zaparzonej kawy i delikatnych perfum Jany. Był to ten sam zapach, który Siergiej podarował jej kilka lat wcześniej na urodziny. Wtedy był dumny ze swojego wyboru. Teraz drażnił go bardziej niż kiedykolwiek.
— Nie udawaj — powiedziała spokojnie Jana.
Nie podniosła głosu. Nie musiała. W jej opanowaniu nie było już ani odrobiny słabości.
— Wiem wszystko.
— Co dokładnie wiesz? — zapytał, choć jego głos zabrzmiał bardziej jak prośba niż pytanie.
Jana uśmiechnęła się gorzko.
— Dokumenty są już w sądzie. Pozew został przyjęty. Pierwszą rozprawę wyznaczono na dwudziestego trzeciego.
Siergiej pobladł.
— To niemożliwe…
— A jednak.
— Skąd… skąd się dowiedziałaś?
Jana wzruszyła ramionami.
— Sekretarka wszystko mi wyjaśniła.
— Dzwoniłaś do sądu?
— Tak.
— Po co?
— Początkowo w zupełnie innej sprawie. Chciałam dowiedzieć się, ile kosztuje inna procedura. Nic ważnego.
Zrobiła krótką pauzę.
— Wtedy usłyszałam coś interesującego.
Siergiej przełknął ślinę.
— Co?
— To samo nazwisko. Ten sam adres. I nazwisko osoby składającej pozew również się zgadzało.
Zapadła ciężka cisza.
— Jana… — zaczął.
— Nie — przerwała mu. — Tym razem ty będziesz słuchał.
Siergiej patrzył na nią bezradnie. Przez ostatnie miesiące był przekonany, że kontroluje sytuację. To on podejmował decyzje. To on decydował, co Jana powinna wiedzieć, a co lepiej przed nią ukryć. Teraz wszystko zaczynało wymykać mu się z rąk.
— To ty złożyłeś pozew o rozwód — powiedziała Jana. — I zrobiłeś to za moimi plecami.
— To nie wygląda tak, jak myślisz…
— W takim razie jak?
Nie odpowiedział.
Jana wstała i podeszła do stołu. Wyciągnęła rękę w stronę filiżanki, ale jej nie podniosła. Przez chwilę patrzyła na kawę, jakby próbowała uporządkować myśli.
— Najbardziej nie boli mnie sam rozwód — powiedziała ciszej. — Boli mnie to, że przez cały ten czas uważałeś, że możesz mnie bez końca okłamywać.
— Nigdy tak nie myślałem.
— Twoje czyny mówią coś zupełnie innego.
Siergiej spuścił wzrok.
— A teraz jeszcze oczekujesz, że pomogę twojej matce, chociaż to ty zdecydowałeś, że nasze małżeństwo ma się skończyć?
Mężczyzna zamilkł.
Tym razem nie miał żadnego argumentu.
Jana spojrzała na niego po raz ostatni.
— Powinieneś był powiedzieć mi prawdę od początku. Wtedy przynajmniej zachowałbyś część mojego szacunku.
W tym momencie deszcz za oknem zaczął padać mocniej. Oboje zrozumieli, że pewnych słów nie da się już cofnąć, a niektórych decyzji nie można odwrócić.
Małżeństwo, które kiedyś opierało się na zaufaniu, zamieniło się w cichą walkę dwojga ludzi, którzy jeszcze niedawno byli sobie najbliżsi, a teraz coraz bardziej stawali się dla siebie obcy.
Nieoczekiwana prośba
Po chwili Siergiej położył wizytówkę na stoliku i usiadł naprzeciwko Jany, na skraju kanapy. Wyglądał na zdenerwowanego i zagubionego. Przez kilka sekund wpatrywał się w podłogę, jakby próbował znaleźć wyjaśnienie, które nie zabrzmiałoby tak boleśnie.
— Chciałem ci powiedzieć sam — odezwał się w końcu cicho. — Naprawdę. Tylko… czekałem na odpowiedni moment.
Jana spojrzała na niego bez uśmiechu. W jej oczach nie było już gniewu. Było rozczarowanie — chłodne i głębokie.
— Na odpowiedni moment, żeby poprosić mnie o pieniądze na leczenie twojej matki? — zapytała spokojnie. — W tym samym czasie, gdy przygotowywałeś dokumenty rozwodowe?
Siergiej gwałtownie podniósł głowę.
— Jana…
— Bardzo wygodne, prawda? — ciągnęła. — Najpierw mam zapłacić za jej operację, a później będziemy dzielić majątek. Albo odwrotnie. Zależy, co bardziej ci się opłaca.
Siergiej pokręcił głową.
— Mama naprawdę jest chora. Dobrze o tym wiesz. Lekarze powiedzieli, że potrzebuje operacji. Niczego nie wymyślam i nie próbuję tobą manipulować.
— Nie powiedziałam, że jej choroba jest wymyślona.
— Więc dlaczego mówisz tak, jakby wszystko było wcześniej zaplanowane? Jana patrzyła na niego przez kilka sekund.
— Bo mam ku temu powody.
Siergiej nie znalazł odpowiedzi. Oparł łokcie na kolanach i przetarł twarz dłońmi. Wyglądał na wyczerpanego.
— Nie mam pieniędzy na operację — powiedział w końcu. — Wszystko wydałem na leki, badania i rachunki. Próbowałem pożyczyć od znajomych, ale nikt nie jest w stanie pożyczyć mi takiej kwoty.
Jana słuchała w milczeniu. Trudno było jej ignorować rozpacz w jego głosie, ale nie zamierzała zapominać o tym, czego właśnie się dowiedziała.
— I wtedy pomyślałeś o mnie.
— Tak. Bo wciąż jesteśmy małżeństwem.
Jana uśmiechnęła się gorzko.
— Wciąż jesteśmy małżeństwem? Ciekawe, że przypomniałeś sobie o tym właśnie teraz.
Siergiej spuścił głowę.
— Wiem, jak to wygląda.
— Nie. Wiesz tylko, jak chciałbyś, żeby to wyglądało.
Ponownie zapadła cisza.
Jana czuła, że znalazła się przed decyzją, której nigdy nie wyobrażała sobie w swoim życiu. Z jednej strony stał przed nią człowiek, który być może naprawdę rozpaczliwie potrzebował pomocy. Z drugiej — jej mąż, który jednocześnie przygotowywał koniec ich małżeństwa.
— Ile potrzebujesz? — zapytała w końcu.
Siergiej natychmiast podniósł wzrok. W jego oczach pojawiła się iskra nadziei.
— Dużo. Więcej, niż jestem w stanie sam zebrać.
— To nie jest odpowiedź.
Po chwili podał jej dokładną kwotę.
Jana zamilkła. Suma była ogromna. Tak duża, że mogłaby zapewnić jej finansowe bezpieczeństwo na bardzo długo. Nie mogła podjąć takiej decyzji w ciągu kilku minut.
— I oczekujesz, że po prostu dam ci te pieniądze?
— Nie. Mogę podpisać każdy dokument. Oddam ci wszystko co do grosza.
Jana powoli pokręciła głową.
— Nie chodzi tylko o pieniądze, Siergiej. Chodzi o zaufanie. A ty zniszczyłeś je już dawno temu.
Nie odpowiedział. Po raz pierwszy oboje zrozumieli, że ich problem jest znacznie głębszy niż rachunek za leczenie. Pieniądze być może mogły uratować życie jego matki. Nie mogły jednak naprawić małżeństwa, które przez lata rozpadało się po cichu.
Jana wstała i podeszła do okna.
— Potrzebuję czasu — powiedziała.
Siergiej skinął głową.
— Rozumiem.
Po chwili wyszedł.
Jana została sama w salonie. Patrzyła przez okno w ciemność i wiedziała, że decyzja, którą podejmie, może zmienić znacznie więcej niż tylko los jednej operacji.
Mogła zdecydować o przyszłości ich obojga.