Teściowa przywiozła do nas osiem słoików ogórków i kartkę z wymiarami swojego łóżka. Ogórki wstawiła do lodówki, kartkę podała mojemu mężowi.
– Tyle ma bez zagłówka. Sprawdziłam, wejdzie – powiedziała. – Tylko biurko Magdy trzeba będzie przesunąć.
Moje biurko stało w małym pokoju od podwórza. Pracowałam przy nim cztery dni w tygodniu, a piątego rozkładałam na nim pranie. Był to jedyny blat w mieszkaniu, na którym człowiek mógł coś zostawić i po godzinie znaleźć to w tym samym miejscu.
– Jakie łóżko? – zapytałam.
– Moje. Przecież nie będę spała na tej wersalce do końca życia.
Irena powiedziała to pogodnie. Zdjęła płaszcz i powiesiła go na wieszaku, na którym zwykle wisiał jej płaszcz podczas niedzielnych obiadów. Piotr wziął od niej kartkę i złożył ją na pół. Nie spojrzał na wymiary. Miałam wrażenie, że już je zna.
– Mama się do nas przeprowadzi – powiedział.
– Na jak długo?
– Na stałe – odpowiedziała Irena. – W moim wieku człowiek już nie chce się co roku urządzać od nowa.
Mieszkała od trzydziestu czterech lat pod tym samym adresem, w bloku na Retkini. Na imieniny dostawała od sąsiadki z parteru ciasto z rabarbarem. Wiosną chłopak z czwartego piętra pomagał jej wynosić pelargonie na balkon. Kiedy mówiła, że na starość nie chce się urządzać od nowa, wydawało mi się, że właśnie dlatego zostanie tam do końca życia.
Pół roku wcześniej upadła w łazience. Niczego nie złamała, ale przez czterdzieści minut siedziała na podłodze, zanim dosięgła telefonu leżącego na pralce. Wiedziałam o tym, bo to do mnie zadzwoniła. Piotr był wtedy na spotkaniu w Zgierzu. Gdy przyjechałam, Irena poprosiła najpierw, żebym spuściła wodę z wanny. Martwiła się, że wyjdzie na klatkę w szlafroku, a sąsiad usłyszy bulgotanie w rurach i zorientuje się, że coś się stało.
Od tamtej pory telefon nosiła w kieszeni fartucha. Ja przyjeżdżałam w środy, a Piotr zwykle w soboty. Czasem zastawałam u niej po dwa obiady. Jeden gotowała dla siebie, drugi dla kogoś, kto miał wpaść. Gdy pytałam, dla kogo, mówiła, że jeszcze nie wie.
– Chcesz się przeprowadzić przez ten upadek? – spytałam.
– Chcę się przeprowadzić, bo wolę usłyszeć rano, że ktoś robi herbatę. – Rozejrzała się po kuchni. – Nie będę wam przeszkadzać. Piotr mówił, że najwięcej pracujesz przed południem.
Popatrzyłam na męża. W poprzednią niedzielę zapytał, czy dałoby się przenieść moje biurko do sypialni. Myślałam, że chce odmalować mały pokój. Podałam mu nawet kod farby, która została w piwnicy.
– A co z mieszkaniem na Retkini?
– Sprzedam – powiedziała Irena. – W piątek przychodzą ludzie obejrzeć.
Piotr wyjął z szuflady korkociąg, choć nikt nie postawił na stole wina. Zamknął szufladę, otworzył ją ponownie i odłożył go na miejsce.
– Dobrze, możesz u nas zamieszkać – powiedziałam do Ireny. – Mam tylko jeden warunek.
Piotr oparł obie dłonie o blat. Kiedy usłyszał, czego chcę, pobladł tak wyraźnie, że matka przestała odwijać szalik i zapytała, czy ma mu nalać wody.
🪟 W pierwszym komentarzu przeczytacie, jaki warunek postawiłam Piotrowi.

– Zanim przyjdą kupujący, siądziemy we troje i pokażesz mamie, jak ma wyglądać jej zwykły wtorek. Od śniadania do kolacji. Wpiszesz też, o której wracasz z pracy.
Irena spojrzała na mnie ze zdziwieniem.
– Przecież Piotr we wtorki pracuje z domu.
– Od stycznia we wtorki i czwartki jeździ do Poznania – odpowiedziałam.
Dopiero kiedy wypowiedziałam to na głos, zrozumiałam, czemu mąż tak zareagował. Dotąd sądziłam, że chce mnie uprzedzić, że jego matka zamieszka z nami, i nie wie, jak zacząć rozmowę o moim biurku. Tymczasem Irena zdążyła już wyobrazić sobie dni, których Piotr wcale nie zamierzał z nią spędzać.
– Przecież jeździsz raz na jakiś czas – powiedziała do niego. – Sam mi mówiłeś.
– Od stycznia jestem tam dwa razy w tygodniu. Mamy nowego kierownika.
– A w zeszły wtorek? Pytałam, czy zrobisz ze mną pomidorową.
– Mamo, wtedy byłem w pociągu.
Irena usiadła. Jej szalik zwisał z oparcia krzesła i dotykał podłogi.
– Powiedziałeś, że słabo mnie słyszysz, bo Magda ma zebranie.
Tego dnia siedziałam w domu w słuchawkach. Kiedy wyłączałam komputer, na ekranie zobaczyłam wiadomość od Piotra. Pytał, czy po drodze kupić przecier. Wrócił po dwudziestej pierwszej. Zjedliśmy kanapki, a przecier do dziś stał nieotwarty w szafce.
– Jak ty sobie wyobrażałeś te dni? – zapytałam.
– Przecież ty jesteś na miejscu.
Irena uniosła głowę.
– Mnie powiedziałeś, że Magda chce mieć kogoś w domu, bo za długo siedzi sama.
Zdarzało mi się narzekać, że przez cały dzień rozmawiam wyłącznie z ludźmi na ekranie. Raz, po wizycie Ireny, powiedziałam Piotrowi, że miło było z kimś zjeść zupę w środku dnia. Pamiętałam nawet, co odpowiedział. Że w takim razie powinnam ją częściej zapraszać.
– Lubię z tobą jeść obiad – powiedziałam Irenie. – I mogę się na niego umówić. We wtorek od dziewiątej do wpół do drugiej obsługuję zgłoszenia. Jak wyjdę na piętnaście minut, koleżanka przejmuje mój telefon. Potem ja przejmuję jej.
– Mnie nie trzeba pilnować co piętnaście minut – odparła.
– Wiem. Ale chciałaś wiedzieć, z kim będziesz piła rano herbatę.
Irena przesunęła palcem po plamie na blacie. Piotr wciąż stał przy szufladzie.
– Zadzwoń do tych ludzi i przełóż piątek – powiedziałam.
– To nie są ludzie z ogłoszenia – odezwała się Irena. – To Kasia z Antkiem.
Kasia była córką sąsiadki z parteru. Znałam ją z widzenia. Wychowywała syna i od dwóch lat dojeżdżała z nim z Pabianic na treningi. Irena nieraz wpuszczała chłopca do siebie, kiedy matka utknęła w tramwaju. W lodówce miała wtedy osobny jogurt, którego nikomu nie wolno było otwierać.
– Oni już wiedzą, za ile? – zapytałam.
Irena skinęła głową.
– Kasia powiedziała, że w tym mieszkaniu jej syn mógłby mieć własny pokój. Pokazałam mu, gdzie stało biurko Piotra. W piątek mają przyjść jeszcze raz, żeby zmierzyć ścianę. Obiecałam, że poczekam, aż dostanie odpowiedź z banku.
Piotr poprosił matkę, żeby zaczekała z telefonem. Powiedział, że może porozmawiać z kierownikiem o zmianie dni. Zaczął od razu przeglądać kalendarz, aż Irena położyła mu rękę na ekranie.
– Odkąd się przewróciłam, dzwonisz do mnie z samochodu albo z pociągu – powiedziała. – Słyszę, jak pytasz, czy wszystko w porządku, a potem czekasz, aż powiem, że tak. Ja też czekam. Bo jak powiem, że tak, zdążysz się rozłączyć, zanim zauważysz, że chciałam ci opowiedzieć coś jeszcze.
Piotr opuścił telefon na stół.
– Co chciałaś mi opowiedzieć?
– Że we wtorki przychodzi do mnie Antek. Uczę go robić pomidorową. Tę z przecieru, bo nie lubi kawałków pomidorów. Jak zapytałam, czy w nowym mieszkaniu też będzie chciał gotować, powiedział, że przecież ja będę już gdzie indziej.
Irena wstała i podeszła do lodówki. Policzyła wzrokiem słoiki.
– Cztery miałam zostawić Kasi – powiedziała. – Z rozpędu wniosłam wszystkie.
Pojechaliśmy na Retkinię jeszcze tego samego wieczoru. Piotr wniósł ogórki, a ja pomogłam Irenie rozłożyć na stole jej kalendarz. We wtorki o szesnastej przychodził Antek. W czwartki Irena chodziła z sąsiadką na rynek. W soboty Piotr wpadał zwykle w porze, kiedy zaczynała słuchać ulubionej audycji w radiu. Dopiero przy stole dowiedział się, że od pół roku wyłączała ją po pierwszej piosence, bo przychodził z zakupami i od razu pytał, co trzeba naprawić.
– Możesz przyjeżdżać po audycji – powiedziała mu. – Albo przed. Tylko ustalmy kiedy.
Z Kasią porozmawiała następnego dnia. Piotr chciał zejść z nią na parter, ale poprosiła go, żeby został na górze i wstawił wodę. Powiedziała Kasi, że zbyt szybko obiecała sprzedaż i że mieszkanie na razie zostaje jej. Kiedy wróciła, przyznała, że najtrudniej było jej popatrzeć na Antka. Chłopak zapytał jednak tylko, czy we wtorek nadal ma przynieść ryż. Irena powiedziała, że tym razem zrobią z makaronem.
Przez następne tygodnie Piotr w soboty przyjeżdżał wcześniej. Czasem zostawał na audycję. Kiedy któregoś dnia zasnął przy stole, Irena ściszyła radio, zrobiła mu zdjęcie i wysłała mi bez słowa. Wieczorem sam zadzwonił i zapytał, czy w najbliższą środę mogę przywieźć mamę na obiad. Powiedziałam, że mogę, jeśli zapyta ją, na którą ma ochotę przyjechać.
Irena wprowadziła się do nas w końcu na jedną noc. W jej bloku wymieniano pion i od rana miało nie być wody. Przyjechała z małą torbą, kapciami i dwoma słoikami pomidorowej. Biurko zostało pod oknem. Wieczorem Piotr rozłożył wersalkę i przyniósł matce dodatkową poduszkę, choć zapewniała, że jedna wystarczy.
Nazajutrz obudził mnie dźwięk czajnika. Kiedy weszłam do kuchni, Irena siedziała przy stole, a Piotr nalewał wodę do dwóch kubków. Na krześle obok niej leżał telefon. Nie spojrzała na niego, nawet kiedy zawibrował.
– Mam jeszcze dziesięć minut do tramwaju – powiedział Piotr.
Irena przesunęła w jego stronę cukiernicę.
– To opowiem ci tę krótszą historię. Dłuższą zostawię na sobotę.
