Rzadko spotyka się stworzenie tak dziwne, że wygląda jak wyjęte z powieści science-fiction. Tymczasem coraz więcej ogrodników zauważa długiego, płaskiego robaka o łopatkowatej głowie pełzającego po tarasach.
Znany jako robak-młot, ten organizm fascynuje, ale też budzi niepokój swoim „kosmicznym” wyglądem i zdolnością do zakłócania lokalnych ekosystemów.
1. Robak-młot: zaskakujący gość
Należący do rodzaju Bipalium, robak-młot wyróżnia się szeroką głową przypominającą głowę rekina młot. Zazwyczaj ma 20–30 cm długości, choć niektóre gatunki mogą być dłuższe. Jego płaskie ciało, pokryte śluzem, jest zwykle brązowe lub szare z ciemnymi podłużnymi pasami.
W przeciwieństwie do pożytecznych dżdżownic, jest mięsożerny i żywi się bezkręgowcami, głównie dżdżownicami. Rozmnaża się też przez fragmentację – każdy kawałek robaka może dać początek nowemu osobnikowi, co sprzyja szybkiemu rozprzestrzenianiu.
2. Jak go rozpoznać
Najbardziej charakterystyczna cecha to spłaszczona, łopatkowata głowa. Długie, wąskie, płaskie ciało, często w paski, odróżnia go wyraźnie od zwykłych dżdżownic. Spotyka się go w wilgotnych środowiskach: ogrodach, na tarasach, pod kamieniami – szczególnie po deszczu.
3. Zaskakujący wygląd
Robak-młot zaskakuje błyszczącym, śliskim ciałem i płynnymi ruchami.
Zamiast wić się jak zwykła dżdżownica, ślizga się dzięki malutkim rzęskom pod ciałem, co nadaje mu niemal nadprzyrodzony wygląd.
4. Pochodzenie i rozprzestrzenianie
Pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej, a rozprzestrzenił się w Ameryce Północnej i Europie, często przenoszony w podłożu roślin importowanych. Rozmnażanie przez fragmentację i brak naturalnych wrogów w nowych regionach sprzyja jego proliferacji.
5. Zagrożenie dla ludzi i zwierząt
Nie gryzie ani nie żądli i nie przenosi chorób, ale jego śluz jest toksyczny i może podrażniać skórę. Zaleca się używanie rękawic lub unikanie bezpośredniego kontaktu.
6. Wpływ na dżdżownice
Główne zagrożenie to drapieżnictwo wobec dżdżownic, które są kluczowe dla zdrowia gleby.
Robak-młot łapie ofiarę za pomocą lepkiego śluzu, a następnie uwalnia enzymy trawienne, by ją rozłożyć, co może zmniejszać populacje dżdżownic i pogarszać żyzność gleby.
7. Śluz toksyczny i neurotoksyny
Produkuje tetrodotoksynę – silną neurotoksynę, obecna też u ryby fugu. Służy do obrony i polowania, co czyni robaka jeszcze bardziej niezwykłym i groźnym dla jego ofiar.