Pokrzywka (urticaria) to częsta choroba skóry, która dotyka około jednej piątej populacji przynajmniej raz w życiu. Powoduje silnie swędzące, wyniosłe zmiany skórne, nazywane „pokrzywką” lub „plamami pokrzywkowymi”.
Mogą mieć kształt okręgów lub pierścieni i łączyć się w większe powierzchnie. Zmiany te często pojawiają się po drapaniu i mogą wystąpić w dowolnym miejscu na ciele. Pokrzywka powstaje, gdy komórki tuczne w organizmie uwalniają histaminę i inne związki chemiczne do krwi.
Skutkiem tego płyn wycieka z drobnych naczyń krwionośnych do skóry, co prowadzi do powstania charakterystycznych plam. Choć pojedyncze zmiany zwykle znikają w ciągu 24 godzin, sama choroba może utrzymywać się dłużej i wymagać długotrwałego leczenia.
Często towarzyszy jej głębszy obrzęk skóry, zwany obrzękiem naczynioruchowym (angioedema). Obrzęk ten dotyczy głównie miękkich części ciała, np. warg, powiek czy błony śluzowej jamy ustnej. Angioedema jest zazwyczaj bardziej bolesna niż swędząca i ustępuje wolniej niż typowe plamy pokrzywkowe.
Jeśli obrzęk występuje bez pokrzywki, może to wskazywać na dziedziczny obrzęk naczynioruchowy (hereditarny angioedema). Ta forma nie jest związana z pokrzywką i wymaga innych badań diagnostycznych, np. badania krwi, oraz specjalistycznego leczenia.
Pokrzywkę dzieli się na kilka typów w zależności od czasu trwania:
-
Ostra pokrzywka – najczęstsza postać, zwykle z dobrze znaną przyczyną, trwająca około sześciu tygodni.
-
Przewlekła pokrzywka – zmiany utrzymują się dłużej niż sześć tygodni, a przyczyna często pozostaje nieznana.
-
Pokrzywka fizyczna – wywołana przez drapanie, zimno, stały ucisk skóry, promieniowanie słoneczne lub podwyższoną temperaturę ciała.
Do najczęstszych przyczyn należą reakcje alergiczne, infekcje (bakteryjne lub wirusowe) oraz stres emocjonalny.